Koken zonder verspilling begint bij de manier waarop je je koelkast, boodschappen, maaltijden en restjes organiseert. Een paar eenvoudige gewoontes zijn voldoende om het beste uit elk ingrediënt te halen, doordeweeks tijd te besparen en vaak ook leuke ontdekkingen in de keuken te doen.
1. Je boodschappen voorbereiden
Open, voordat je vertrekt, de koelkast en de voorraadkasten: wat er nog te koken valt, vormt de basis voor je maaltijden van de week. Stel vervolgens een paar menu’s op, al zijn ze nog zo globaal, en maak een boodschappenlijstje. Je koopt alleen wat je echt nodig hebt, en elk product heeft al een plekje in een maaltijd.
2. Je koelkast indelen
Elk deel van de koelkast heeft zijn eigen temperatuur en dus zijn eigen functie:
- Bovenin: restjes, kant-en-klare maaltijden en geopende potjes, goed zichtbaar zodat je ze niet vergeet.
- In het midden: zuivelproducten en eieren.
- Onderaan: het koudste deel in de meeste koelkasten, voor rauw vlees en vis.
- In de groentelade: fruit en groenten, beschermd tegen uitdroging.
- In de deur: de minst koude zone, voor dranken, sauzen en specerijen.
Een gewoonte die alles verandert: plaats de nieuwste producten achteraan en de oudste vooraan. Zo blijft wat als eerste moet worden geconsumeerd altijd in het zicht.
3. De datums begrijpen en goed bewaren
Op de verpakkingen staan twee vermeldingen die niet hetzelfde betekenen:
- « Te consumeren tot » (uiterste consumptiedatum) geldt voor verse en bederfelijke producten. Deze datum moet in acht worden genomen.
- « Bij voorkeur te consumeren vóór » (minimale houdbaarheidsdatum) geeft aan tot wanneer het product al zijn kwaliteiten behoudt. Daarna is het product over het algemeen nog wel consumeerbaar als het goed is bewaard: let op het uiterlijk, de geur en de smaak.
Zodra een pot of verpakking is geopend, bewaar deze dan koel, goed afgesloten, en houd je aan de op het etiket aangegeven houdbaarheid.
4. Batch cooking: één keer koken, de hele week eten
Het principe is simpel: besteed bijvoorbeeld in het weekend één tot twee uur aan het bereiden van basisgerechten die je vervolgens in een paar minuten kunt samenstellen. Een pan rijst, een bakplaat met geroosterde groenten, gekookte peulvruchten, een of twee sauzen… Bewaard in de koelkast in luchtdichte bakjes, kun je ze elke dag combineren tot verschillende kommen, salades, curry’s of wraps. Gekookte bereidingen kun je drie tot vier dagen in de koelkast bewaren.
5. Maak grote hoeveelheden klaar en vries ze in
Soepen, sauzen, curry’s, gekookte granen of geblancheerde groenten laten zich heel goed invriezen. Enkele tips voor een goed resultaat:
- Laat het snel afkoelen voordat je het in de vriezer zet.
- Verdeel het in porties die geschikt zijn voor één maaltijd, zodat je alleen het nodige hoeft te ontdooien.
- Label elke doos met de inhoud en de datum.
- Vries het plat in zakjes in, om ruimte te besparen en het ontdooien te versnellen.
Groenten met een hoog watergehalte die rauw worden gegeten, zoals komkommer of sla, zijn niet geschikt om in te vriezen: bewaar deze voor je verse maaltijden.
6. Recepten voor ‘restjes uit de koelkast’
Restjes zijn geen last, maar ingrediënten. Enkele ideeën om ze een tweede leven te geven:
- De snelle curry: fruit de groenten die je nog over hebt en voeg kokosmelk toe. Binnen 10 minuten heb je een compleet gerecht.
- De romige soep: een courgette die een beetje slap is, een wortel die zijn knapperigheid heeft verloren? Gemixd tot soep komen ze weer helemaal tot hun recht.
- De omelet of frittata: wat gekookte groenten, een restje kaas, kruiden, en de eieren brengen alles samen.
- Rijst van de vorige dag: hiermee maak je de lekkerste gebakken rijst, omdat hij de tijd heeft gehad om te drogen en niet plakt. Bak hem in de pan met groenten, een geklopt ei en een scheutje sojasaus. Vergeet niet om de gekookte rijst na de maaltijd snel in de koelkast te zetten en binnen 24 uur op te eten.
- Overtollige pasta: koud geserveerd wordt het een snelle salade met wat rauwkost, kruiden en een vinaigrette. Opgewarmd in de pan met een scheutje olie wordt het licht goudbruin en knapperig.
- Croutons: oudbakken brood, in blokjes gesneden, besprenkeld met olie en in de oven gebakken, zorgt voor een knapperig accent in soepen en salades.
En wat te doen met de restjes uit de pot?
Onze smeersels zijn zowel warm als koud lekker: op een sneetje brood of als dip bij het aperitief, maar ook in een curry, een saus, een risotto, een omelet of een soep. Met onze vijf recepten heb je altijd wel een idee om de aangebroken pot leeg te eten, tot de laatste lepel.
